Attyla w literaturze

Attyla jak Etzel oznacza owo Ecel pojawia się w niemieckiej Pieśni o Nibelungach, zaś w Eddzie poetyckiej - Frag. pieśni o Sygurdzie (Brot af Sigurdarkvidu), Pieśni o Gudrun I (Gudrunarkvida I), Pieśi o Sygurdzie krótkiej (Sigurdarkvida en skamma), Zamordowaniu Niflungów (Drap Niflunga), Pieśi o Gudrun II. Dawnej (Gudrunarkvida II. En forma), Pieśi o Gudrun III (Gudrunarkvidar III), Płaczu Oddruny (Oddrunar gratr), Grenlandzkiej pieśni o Atlim (Atlmal en gronlenzku), Podżeganiu Gudruny (Gudrunar hvot) i Pieśni o Hamdirze (Hamdismal) - jak Atli potomek męski króla Hunów, Budliego zakonnik Oddruny, Brunhildy walkiri i drugi mężczyzna Gydrun córki króla Gotów, Gjukiego i jego żony Grimhildy.

W sadze o Dytryku z Bernu (Thidrekssaga) powstałej w poł. XIII w. w Norwegii (prototypem jej bohatera jest królik Ostrogotów, Teodoryk Wielki), Attyla występuje jak potomek męski króla fryzyjskiego Osida, zdobywa władanie nad krajem Hunów (Hunalant), usytuowanym nie w Pannoni, lecz w Niemczech północno-zachodnich (stolica Soest w Westfali), wchodzi natomiast tym samym w spór z królem Wieletów (Wiltzen) i Rusów Osantrixem (Osserich), który kraina ów uważa za dziedzictwo swojej żony. córka Osantrixa - Erka zostaje uprowadzona przez margrabiego Rodingeira z Bakalar i poślubiona Attyli. przy pomocy Dytryka Attyla zwycięża Wieletów i Rusów, co prowadzi do śmierci Osantrixa w oblężonym przez wrogów Brandinaburgu (=Brandenburg).

W jednym z epizodów tzw. sagi o Wieletach (Wiltzensaga), stanowiącej częśc Thidrekssagi, wystąpienie jest o ich protoplaście potężnym królu Wilcinusie, który spusztoszył Polskę i dotarł do Holmgardu, stolicy Rusi, tudzież panowaniem objął takżę Węgry i Grecję. Następcą Wilcinusa został jego lennik, królik Rusi - Hertnit, tudzież po przedtem królem został tak Osantrix. Poślubił on córkę Milasa, króla Hunów, który wynaczył go na swego następcę. kraina Hunów zajął jednak, jak wiemy Attyla. W dalszej części poematu Attyla wyprawia się na Ruś i walczy z jej władcą Waldemarem (=Włodzimierzem ?).

"Wiltzensaga upamiętnia walki Sasów przeciw Słowianom połabskim, które toczyły się pośród X tudzież XII w. Hunowie występują w niej w roli Sasów i traktowani są jak swoi przez narratora nie orientującego się, że de facto nie byli oni Germanami" (R. Grzesik, częściowo za A. Heuslerem).

Attyla myli się autorowi Kroniki królestwa słowian lub Latopisowu Popa Duklanina (XII w.) z postacią króla węgrów Arpada.

Według Augustyna (dawniej zwanego Angelusem) ze Stargardu (poł. XIV w.), mnicha broniącego tezy odrębości Pomorza od czasu własny i odwiecznej wrogości polsko-pomorskiej Wandalowie byli wspólnymi przodkami Pomorzan i Polaków. Po śmierci Wandy doszło do rozpadu; lepsza częśc Wandalów zmieniła nazwę na Pomorzan, których pierwszym władcą został rex Wandalorum Attyla - primus Pomeranorum rex.

Z kolei redaktor oznacza owo interpolator Kroniki wielkopolskiej z XIV w. w ów sposób próbował wytłumaczyc słowiańskie, jak sądził, pochodzenie Węgrów: wywadzą się oni z kraju nad rzeką Wkrą (niem.: Ucker), wpadającą do Morza Bałtyckiego. Wypierani przez gotów postanowili udac się jak jedynka mężczyzna z rodzinami do Pannoni skąd pochodzili (?). w ów sposób aby wędrówką nie wyrządzac szkód i przykrości swemu ludowi słowiańskiemu, uczynili owo w sposób niesłychanie niebezpieczny, wędrując przez kraina Teutonów, Burgundię, Lombardię aż do Slawoni. Ich królik Tyla, określany mianem w pismach Attyla, przybywszy do Pannoni, w niej obrał sobie stałe pozycja pobytu. tedy że napłynęło do nich bez liku ludów słowiańskich, porzycili nazwę Wkrzanie i przyjęli Wandalów. Częśc zaś owych Słowian, którzy od czasu rzeki Wkry nazywali się Wkrzanami - jeszcze z większym natężeniem komplikuje sprawę annalista wielkopolski - potem od czasu czasu zmieszania się z ludem Hunów (...) także od czasu Hunów, jak i od czasu Wkrzan została nazwana Węgrami. (Kronika wielkopolska, prolog).

Bez wątpienia powodem tej kontamitacji było podobieństwo nazw Ungari, Hungari - Hunni - Vcra, Ukra.

Najnowszą powieśc historyczną o najsłynniejszym wodzu Hunów pt. Attyla, batog Boży napisał William Dietrich (Dom wydawniczy Bellona, syreni gród 2005.)

Attyla

Menu

Attyla w literaturze

Reklama